haberlesme malzemeleri etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
haberlesme malzemeleri etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

29 Temmuz 2008 Salı

rayken ek malzemeleri - ısı büzüşmeli makaronlar

ISI BÜZÜŞMELİ MAKARONLAR (RAYKEN)
Makoron, kablo eklerini dış etkenlerden korumak için muhafaza sağlayan ek malzemelerine verilen ortak isimdir. Alçak gerilim, orta gerilim ve yüksek gerilim için imal edilmiş çeşitleri mevcuttur. Burada iletişim kabloları için kullanılan ısı büzüşmeli silikonlu makaron diğer bir adıyla raykenden (Isı ile büzüşme teknolojisinin kaşifi olan Raychem den gelmektedir ve saygın bir firmadır.) bahsedilmektedir.
Yer altı iletişim kabloları çeşitli nedenlerle zarar görebilmekte hatta kopabilmektedir. Bu gibi durumlarda kablo tamamıyla değiştirilmek yerine ek yapılır. Kablo yeraltında olduğu için ek kısımları çok iyi izole edilmelidir. Bu nedenle ısı büzüşmeli makaron kullanmak en iyi yoldur. Hem hava ile irtibatı keser hem de içerisindeki sıvı silikonun ısıtıldıktan sonra donmasıyla sert bir tabaka oluşturmaktadır. Aşağıda paketi içerisinde rayken ek malzemeleri görülmektedir.


Makoronun ekli bölüme nasıl uygulanacağı paket içerisindeki klavuzda ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Aşağıda ki resimde genel bir anlatım mevcuttur.



12 nolu resimde aliminyum zırh eke giydirilir.
13 nolu resimde silikonlu zırh eke giydirilir ve metal tırnak ile 2 ucundan tutturulur.
14 nolu resimde silikonlu zırhın ısındıktan sonraki hali görülmektedir. Dikkat ederseniz yeşil noktalardan oluşan zırh artık tamamıyla siyahlaşmış durumdadır. Bir önemli noktada zırhın her noktasını eşit ısıtmak, ısıyı pürmüzle dengeli dağıtmaktır. Aksi takdirde zırh parçalanabilir.
15 nolu resimde ise dengeli bir şekilde ısıtılan makaronun son hali görülmektedir. Artık soğutulmaya bırakılılabilir. Güzel yapılmış bir makaron (rayken) ekinde yeşil nokta bulunmaz ve ısıdan eriyen silikon zırh kenarlarından taşar.
Paket içerisinde ayrıca alimunyum bant, ekranlama kablosu, nem alıcı madde temizleyici mendil ve birden fazla kablo aynı ek içerisinde bulunacaksa birbirinden uzaklaştırmak için plastik bir parça bulunmaktadır. Alimunyum bandı kablonun ek içinde kalan plastik kısımlarına yapıştırmalıyız. Bu sayada kablo zarar görmez. Ekranlama kablosu genelde sarı renkli olur ve ucunda sivri bir parça bulunur. Bu malzemeyi yer altı kablomuzun aliminyum zırhlarına bir pense yardımıyla sıkıştırmalıyız. Böylece kablomuzun kopan aliminyum ekranlama zırhına elektriki olarak devamlılık sağlamış oluruz.
Nem alıcı malzemeyi ek boncuklama işlemi bittikten sonra zırh içine koymalıyız. Bu sayede makaron ısıtılırken oluşan buhar emilmiş olur.
ISI BÜZÜŞMELİ MAKARON NASIL AÇILIR:
Daha önce yapılmış bir eki açarak başka noktalara hat vermeniz gerektiğinde makaronu açmanın en iyi yolu ısıtmaktır. Zırh dengeli bir şekilde ısıtıldıkça genleşir ve bir noktadan sonra yırtılır ve içindeki silikonla birlikte boşalır. Bu yöntemle kablolara ve boncuklara en az zarar verilmiş olur.
Ek boncukları hakkında bilgiler için tıklayınız…
ISI BUZUSMELİ MAKARONLAR için burayı tıklayınız...
devamını oku ...

diseqc siviç

Bir uydu alıcısına 2 veya daha fazla LNB bağlayabilmek için kullanılan cihazdır. 2 den fazla farklı uydu sinyallerini bir uydu alıcısından izlemek istediğimizde bu malzemeyi kullanmak zorundayız.

Ayrıca uydu alıcılarının dışarıda bulunan antenleri seçme ve hareket motoru, şalter gibi cihazlara kumanda etmek için kullandığı işaretleşme sisteminde de kullanılır.

2 veya 4 girişli 1 uydu alıcı çıkışlı olanların yanısıra 8 giriş bir uydu alıcı çıkışı olanlarda mevcuttur. Aşağıda örnek bir diseqc siviç bağlantısı görülmektedir.


Diseqc siviç hakkında hazırlanmış 2 yazıya aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz...


Diseqc nedir?

Uydu programlarının diseqc ayarlaması.




Aynı zamanda girişlerden birisine analog tv anten girişi uygulanarak normal yayınlarda izlenebilir. Bağlantısı aşağıdaki gibidir.




devamını oku ...

21 Temmuz 2008 Pazartesi

mikrofiltre nedir

Mikrofiltre aslında basitleştirilmiş bir splitter'dir (splitter'in modem çıkışını kaldırınca mikrofiltre elde edilir..) Mikrofiltre, ses ve ADSL sinyalleri arasındaki parazitleri ortadan kaldırır. Mikrofiltreye telefon, faks cihazı, alarm cihazları veya başka bir telefon aygıtı bağlanabilir.








devamını oku ...

20 Temmuz 2008 Pazar

ısı büzüşmeli makaron

Elektrikli ve elektronik cihazlarda veya dış ortamlarda kablolara yapılan ekleri korumak amacıyla kullanılan malzemelerdir. Isı ile büzüşerek etrafını sardıkları kablonun hava ile temasını keserler. 1 mm.lik elektrik kablolarından 400lük telefon kablolarına kadar kullanılan çeşitleri mevcuttur. Kabloya yapılan ekin uzun ömürlü olmasını sağlarlar. Ek yeri boru şeklindeki makaronun içinde bırakılır. Küçük olanlar çakmakla bile ısıtılabilir. Daha büyükleri için pürmüz kullanmak gerekir.

Rayken ek malzemeleri hakkında bilgiler için buraya tıklayınız...




devamını oku ...

14 Temmuz 2008 Pazartesi

hat trafoları


Müzik ve ses yayın yapılan binalarda (okul, hastane, mağazalar, lokantalar vb.) veya açık mekanlarda ses amplifikatör sistemini korumak ve sinyal seviyesini dengede tutmak için kullanılan trafolardır.
Bir amplifikatör çıkışını doğrudan hoparlörlere vermek yerine bir hat trafosu kullanılarak ses sistemi çalıştırılmalıdır. Ses sistemindeki her hoparlörün önüne bir hat trafosu bağlanmalıdır. Böylelikle hem amplifikatör hem de hoparlörler korunmuş olur. Ses kalitesi de yükseltilir.
Kullanılan hoparlör gücüne göre hat trafosu seçilmelidir. Aşağıda hat trafosu resimleri ve hat trafosu hakkında teknik bilgiler içeren bir çizim mevcuttur. Bu çizimdeki trafo ile 60 wattlık bir hoparlör sürülebilir. Bu trafo 10 wattlık trafo nüvesi ile sarılmıştır. Boyutları 5x4x2 cm.dir. Yani 2x12 volt 10 wattlık bir voltaj düşürme trafosu ile aynı boyuttadır.

Transformatörler hakkında ayrıntılı bilgiyemi ihtiyacınız var. O zaman buraya tıklayınız...

İstenen ses seviyesine göre primer çıkışı seçilmelidir. 60 ohm en düşük ses seviyesi 15 ohm en yüksek ses seviyesini sağlar. Çıkış direnci 0.5 ohm civarındadır. Buraya da hoparlör bağlanmalıdır.

Burada anlatılan bilgiler sadece binalarda ve basit seslendirme sistemlerinde kullanılır. Profesyonel konser sistemlerinde hat trafoları kullanılmaz. Çok yüksek güçlü hoparlörler direkt olarak yüksek güçlü ampilifikatörlere bağlanırlar.
devamını oku ...

12 Temmuz 2008 Cumartesi

rj-48 jak

RJ-45 ile aynı boyuttadır. Ancak 10 pinlidir.
devamını oku ...

6 Temmuz 2008 Pazar

ek yüzsük - ek boncuk


Bakır İletişim kablolarını birbirine irtibatlandırmak için kullanılan, içinde hava ile teması engelleyen sıvı silikon bulunan ek malzemesidir. Ek yüzsük veya ek boncuğu olarak isimlendirilir.

Kablo çaplarına göre çeşitleri mevcuttur. Ek yapılacak kablo damarı deliklerden yerleştirilip pense ve kargaburnuyla sarı kısım sıkıştırılır. Ek yapılacak kabloların çapları aynı olmalıdır.


Eğer yer altı iletişim kablosu ek yapılmış ise boncuk ekler mutlaka rayken (ısı ile büzüşen silikonlu ek malzemesi) içerisine alınarak dış etkilerden korunmalıdır.

RAYKEN (ek malzemesi) hakkında ayrıntılı bilgiler için buraya tıklayınız…

devamını oku ...

22 Haziran 2008 Pazar

telefon kabloları


Telefon ve veri iletiminde kullanılan bakır kablolardır. Dahili ve harici olmak üzere 2 çeşittirler.

Dahili tipler:

1x2 den 200x2 ye kadar per sayısından oluşur. 1x2 den anlatılmak istenen 1 adet per yani çift kablodur. Ayrıca 1x2 ibaresinin yanında 0.5 veya 0.9 gibi rakamlar bulunur. Bunlar ise kablo çapını gösterir. Aşağıda per sayılarını ve kablo tipini gösteren bir yazı mevcuttur.Ayrıca bu kabloların içinde 1 damar yedek kablo bulunur. Genelde rengi siyahtır. Mavi, turuncu, yeşil,kahverengi ve gri renkler formaj sırasıdır. her rengin yanında burgulu halde beyaz damar bulunur.


1x2x0,50

2x2x0,50

4x2x0,50

6x2x0,50

10x2x0,50

15x2x0,50

20x2x0,50

30x2x0,50

50x2x0,50

100x2x0,50

150x2x0,50

200x2x0,50

Harici tipler:

Harici iletişim kabloları yeraltından veya gergi telleri ile direkler vasıtasıyla iletişim sinyallerini uzak noktalara ulaştırmak için kullanılırlar. Plastik zırhlarının altında aliminyum bir zırh bulunur. Bu alimunyum zırhın altında da bir plastik zırh daha ve kablo formajlarını ayırmamızı sağlayan mavi, turuncu,yeşil,kahverengi,gri ipler bulunur. Ayrıca son plastik zırhın altında sıvı silikon bulunan tipleride mevcuttur. Bu silikon sayesinde kabloların hava ve suyla temasıda engellenmiş olur.

10x2 per sayısından 7200x2 per sayısına ulaşan tipleri vardır. 7200 lük bir kablo ile 7200 telefon sinyali istenilen noktalara ulaştırılabilir. 1lik kablo tabiri 1x2x0.5 lik kabloyu anlatmaktadır. 100lük kablo ise 100x2x0.50 lik kabloyu ifade eder. Unutulmamalıdırki kablo çapı 0.4den 0.9 mmye kadardır. kablo çapları şu şekildedir. 0.4mm-0.5mm-0.6mm-0.9mm.dir

10x2x0,40

20x2x0,40

30x2x0,40

50x2x0,40

100x2x0,40

150x2x0,40

200x2x0,40

300x2x0,40

400x2x0,40

600x2x0,40

900x2x0,40

1200x2x0,40

1500x2x0,40

1800x2x0,40

3600X2X0.40

7200X2X0.40


devamını oku ...

13 Mayıs 2008 Salı

rj45 rj11 jaklar

Ethernet bilgisayar kablolarında ve telefon cihazlarında kullanılan jaklardır. Modemle veya hub ile bilgisayar arasında bağlantı için RJ-45 jaklı Cat-5 veya Cat-6 kablolar kullanılır. Telefonlarda ise RJ-11 jaklar sinyal girişi ve ahizeler için kullanılır.


devamını oku ...

29 Nisan 2008 Salı

köken kutuları rj11 konnektör

KÖKEN KUTUSU-konnektörlü (TELEFON KUTUSU)
Telefon kablosunun ucuna takılan, 1 veya 2 adet RJ-11 konnektörü olan bağlantı kutusudur. Bu kutunun çıkışına RJ-11li köken kablosu takılarak telefona bağlantı sağlanır. Vidalı tipleride mevcuttur. Aşağıda konektörlü modellerin resimleri görülmektedir.



tek konnektörlü köken kutusu


çift konnektörlü köken kutusu
rj-11 jaklı telefon kablosu



rj11 jak
devamını oku ...

20 Nisan 2008 Pazar

krone bıçağı - terminal modülü irtibatlandırıcı

Terminal modülleri-reglet-krone olarakta isimlendirilir. Aşağıda resimleri verilmiştir. Yankeski tornavida kullanmadan vidalama yapmadan yukarıda resmi görülen krone bıçağı ile kablolar birbirine irtibatlandırılı. Kullanımı kolay ve çok pratiktir. Ayrıca bilgisayar ağ kablolamasında patch panellere kablo işlemek içinde kullanılırlar.


terminal modülü-krone
devamını oku ...

rj45 rj11 rj 10 sıkıştırma pensesi

Ethernet kablolarının RJ-45 jaklarını kablolara bağlamak için kullanılan sıkıştırma penseleridir. Aynı zamanda RJ-11 köken kablosu jakını ve RJ-10 sipiral ahize kablosu jaklarını irtibatlandıran modelleri de vardır. 10 pinli RJ-48 jak için sıkıştırma penseleride vardır.
Pense yanındaki alet ile patch panel bağlantıları yapılmaktadır. (basit krone bıçağı)
devamını oku ...

19 Nisan 2008 Cumartesi

krone - terminal bağlantı modülü

Terminal modülü (krone-reglet)

İletişim hatlarında kablolar arası bağlantıyı sağlamak amacıyla kullanılan bir malzemedir. Tornavida ve yankeskiye ihtiyaç duymadan bir irtibatlandırma aparatıyla (krone bıçağı) bağlantı sağlar. Krone veya reglet diye de isimlendirilir. Aşağıda resimleri verilmiştir.




1 terminal modülüne 10 hat yüklenebilir. Görüldüğü gibi üzerinde çeşitli renklerle kodlanmış bir etiket bulunmaktadır. Bu etiketteki sıralama kablodaki karşılığı ile aynı olmalıdır. Sıralama şu şekildedir:


1- beyaz

2- mavi

3- kırmızı

4- siyah

5- beyaz

6- turuncu

7- kırmızı

8- siyah

9- beyaz

10-yeşil

11-kırmızı

12-siyah

13-beyaz

14-kahverengi

15-kırmızı

16-siyah

17-beyaz

18-gri

19-kırmızı

20-siyah


Peki bu kadar renk içinden kabloları karıştırmadan nasıl bağlantımızı sağlarız. Bunun sırrı kablo zırhı açıldıktan sonrasında gizlidir. En az 20 cm. kablo zırhı açılmalıdır. İlk 4 rakamdaki renkler beyaz mavi kırmızı ve siyah birbirine burguludur. Yani mavili olan kablo 1. gruptur. Aynı şekilde 5-6-7- ve 8 nolu damarlar birbirine burguludur. Bu grupta turuncu grubudur. Kablo bu şekilde devam eder. 9-10-11-12 yeşil grubu 13-14-15-16 kahverengi grubu 17-18-19-20 ise gri grubunu temsil eder. Aşağıda terminal modüllerinin monte edildiği çatı resimleri görülmektedir. Çatılar mutlaka topraklanmalıdır.



krone çatısı



terminal kutusu
İrtibatlandırma aparatı (krone bıçağı) terminal modüllerine kabloları sıkıştırmak için kullanılır.
devamını oku ...

8 Nisan 2008 Salı

LNB

Uydu alıcı sistemlerinin en önemli malzemelerinden birisi LNB lerdir. LNB ingilizce karşılığı "low noise block" yani "düşük gürültülü öbek" anlamındadır. Eskiden kullanılan analog sistemlerde de bugün kullandığımız dijital sistemlerde de gürültü oranının düşük olması her zaman tercih edilir.
Çanakta toplanan uydu sinyalleri LNB üzerinden RG-6 kablo ile uydu alıcılarımıza ulaşır. 1-2-4 ve 8 çıkışlı olarak üretilirler. 8 çıkışlı bir LNB ye 8 adet bağımsız uydu alıcı bağlanabilir. Daha fazla cihaz bağlanmak istendiğinde multisiviç kullanılmalıdır. Multisiviçler hakkında bilgiler için
LNB resimleri











devamını oku ...

7 Nisan 2008 Pazartesi

fiber kablo - f/o kablolar


Veri iletişimini cam veya plastik maddelerle yapılmasını sağlayan kablolardır. Klasik bakır kablolardan farkı bakır yerine ışık geçiren cam kullanılmasıdır. Kablo içerisinden geçen ışık birkaç mhz seviyesinde ki lazer ışığı olabilir. Kızılötesi ışıkla veri transferi de gerçekleştirilebilir. Ayrıca çok uzun aralıklı repeater (tekrarlayıcı) ve yüksek hızların kullanılmasına olanak verir.

Kullanım yerleri:

Biz farkında olmasak da telefon görüşmelerimizde, internete bağlandığımızda aslında hep fiber optik kablolar aracılığı ile iletişim sağlamaktayız.

Başlıca kullanım yerleri haberleşme, bilgisayar ağlarında, endüstriyel makinalarda için devreler arası hızlı iletişimde kullanılmaktadır.

Fiber optik kabloların bakır kablolara üstünlükleri:

1- Veri iletim hızı daha yüksektir.

2- Uzun repeater (tekrarlayıcı) aralıklarına olanak sağlar. (400km.)

3- Maliyeti daha düşüktür.

4- Bilgi çalınması daha güçtür.

5- Taşınan veriler elektromanyetik etkilerden etkilenmez.

6- Kullanım süresi bakır kablolara göre daha fazladır. Uzun ömürlüdür.

Öyleki, şehirlerarası yüksek voltaj kablolarının içine dahi fiber optik kablo yerleştirilerek veri iletimi sağlanabilir. Böylelikle hem voltaj hem de iletişim kablosu aynı yerden bir maliyetle çekilmiş olur.

7- Taşınan verilerin karışma durumu yoktur.

8- Alış veriş uçlarında elektriki yalım vardır. (cam iletken olmadığı için) Tehlikel gazların ve sıvıların yanında güvenle kullanılabilirler.

9- Çevresel etkenlerden etkilenmez. (+500 dereceye kadar sorunsuz çalışır, radyoaktif ışımalardan etkilenmez)

10- Band genişliği daha fazladır.

Piyasada lazer ledler bulunmaktadır. Ancak dc. Voltaj ile çalışmazlar. Alternatif voltaj ile ışık yaymaya başlarlar. Bu lazer diyotların yanı sıra normal ledlerin yaydığı ışığı da F/O lar iletebilir. Ancak komplex sistemlerde uzak mesafelerde lazer diyot tipleri kullanılır.

Gönderilen bu sinyallerin alınmasında çığ etkili foto diyot veya pin fetler kullanılabilir.



1.5. FİBER TÜRLERİ

- Plastik çekirdekli, plastik koruyucu zarflı
- Cam çekirdekli, plastik koruyucu zarflı(çoğunlukla PCS fiber denir.(lastik koruyucu zarflı silika.)
- Cam çekirdekli, cam koruyucu zarflı(çoğunlukla SCS denir:silika koruyucu zarflı silika.)

Plastik fiberlerin cam fiberlere oranla çeşitli avantajları vardır. Birincisi, plastik fiber daha esnektir ve bu nedenle camdan daha dayanıklıdır. Monte edilmeleri kolaydır, basıca daha dayanıklı ve daha ucuzdurlar; üstelik cama oranla %60 daha hafiftirler. Plastik fiberin dezavantajı, yüksek zayıflama özelikleridir; ışığı cam kadar verili yayamazlar. Dolayısıyla, plastik fiberlerin kullanımı nispeten kısa mesafelerle (örneğin,tek bir bina ya da bir bina kompleksi dahili) sınırlıdır.

Cam çekirdekli fiberler düşük zayıflama özellikleri sergilerler. Ancak, PCS fiberler SCS fiberlerden biraz daha iyiyidir. Ayrıca, PCS fiberler yayılımdan daha az etkilenirler; dolayısıyla, askeri uygulamalar açısından daha caziptirler. SCS fiberler en iyi yayılım özelliklerine sahiptir ve sonlandırılmaları. PCS fiberlere oranla daha kolaydır. Ne yazık ki, SCS kablolar en dayanıksız kablolardır ve yayılıma maruz kaldıklarından en fazla zayıflama bu kablolarda meydana gelir.

Fiber optik kablolarla normal kabloları kıyasladığımızda işin teknik yönü ve sağladığı avantajlar dışında maliyet açısından fiberlerin çok daha pahalı olduğunu görürüz ancak kısa mesafeler için (1-5 km) ya da bilgi taşıma kapasitesi bakımından fiberlerde kullanılan malzemeyle oynamak suretiyle hem fiyat uygunluğu hem de ihtiyaca cevap vermek mümkün olmuştur.
Fiberleri sınıflandırılırken ilk önce 2'ye ayrılırlar; kapasitesine göre ve yapısına göre; yapısına göre 3'e ayrılırlar:

1.5.1. Cam Fiberler

Nüvesi ve kılıfı camdan imal edilir. Veri iletimi açısından en iyi performansı gösterir. Yapımında kullanılan cam ultra saf silikon dioksit veya kuartz kristalidir. malat aşamasında indisi azaltmak için, flor veya bor, indisi artırmak için, germanyum veya fosfor ile katkılanır.

1.5.2. Plastik Kaplı Silisyum Fiber

Cam nüveye plastik kılıfa sahiptirler. Fiyat olarak cam fiberlere göre daha ucuz ama performans açısından daha verimsizdir.

1.5.3. Plastik Fiberler

En ucuz fiber tipidir. Nüvesi de kılıfı da plastiktir. Performansı en zayıf fiyatı en uygun fiberdir genelde kaplamaları yoktur. Kısa mesafe iletişimi için uygundur.

Fiber optik kabloların nüve tipine göre sınıflandırılmasından ve fiber karakteristiklerinden bahsedecek olursak önce yapılacak sınıflandırma kırılma indis profiline göre yapılacağı için kırılma indis profiline değinmek gerekir. Kırılma indis profili nüve kılıf indisleri arasındaki ilişkiyi tanımlar. İki tip kırılma indisi vardır. Kademeli indis ve dereceli indis. Bunu şöyle açıklayabiliriz; Bir kademeli indis fiberin uç kesitine baktığımızda düz bir kesit görürüz. Bunun yorumu fiber nüvesinin her noktasında aynı indis değerinin olduğudur. Yani enjekte edilen ışık nüvenin her yerinde aynı dirençle karşılaşır. Dolayısıyla bildiğimiz sıradan yansıma kurallarına göre nüve içerisinde yansıyarak ilerler. Buna göre nüve tipine göre ikiye ayırabilir fiber optik kabloları:
1.5.4. Dereceli İndis Fiber

Aynı kesit dereceli indis fiberden alınacak olursa nüvenin dışa doğru tıpkı bir dış bükey mercek gibi yay çizdiği görülür. Bunun anlamı ise nüvenin çok sayıda farklı yoğunluklarda cam tabakadan oluştuğudur. Bu durumda ışık nüve içerisinde kabaca bir sinüs dalgası çizerek ilerler.

1.5.5. Kademeli İndis Fiber


Çok modlu kademeli indis fiber en basit fiber tiplerinden biridir 100 – 970µm arasında bir nüve çapına sahiptir. Nüve çapının daha fazla olması daha fazla mod taşınması açısından faydalıdır. Ancak modal yayılma en çok bu tip fiberde olur. Yayılma km başına 15-30 nano saniye olur. Rakam saniyenin milyarda 15- 30 u gibi görünebilir ama bütün kodlama sistemlerinde hataya sebep olacak düzeydedir. Kabul edilebilir yayılma miktarı km de 1 ns dir. Işık nüve içinde dereceli indis fiber gibi sinüs dalgaları çizmek yerine tam yansıma kurallarına bağlı zig zaglar çizerek ilerler.

2. FİBER OPTİK KABLONUN ÇALIŞMASI


Fiberin çalışma prensibi temel optik kurallarına dayanır. Bir ışın demeti az yoğun bir ortamdan daha yoğun bir ortama geçerken geliş açısına bağlı olarak yansıması ( tam yansıma) yada kırılarak ortam dışına çıkması (bu istenmeyen durumdur) mantığına dayanır.

Öncelikle fiber optik kablonun yapısına bir göz atalım. Kablo 3 kısımdan oluşur.

Nüve:

Işığın içerisinde ilerlediği ve kablonun merkezindeki kısımdır. Çok saf camdan yapılmıştır ve esnektir. Yani belirli sınırlar dahilinde eğilebilir cinsine göre çapı tek modlu veya çok modlu oluşuna göre 8 mikrometre ile 100 mikrometre arasında değişir (not: insan saçı 100 mikro metre civarındadır).

Kılıf:
Tipik olarak 125 mikrometre çapında nüveyi saran ve fibere enjekte edilen ışının nüveden çıkmasını engelleyen kısımdır aynı nüve gibi camdan yapılmıştır ancak indis farkı olarak yaklaşık %1 oranında daha azdır bu indis farkından dolayı ışık ışını nüveye enjekte edildikten sonra kılıfa geçmez (aşırı bir katlanma ya da ezilme yoksa) ışın kılıf nüve sınırından tekrar nüveye döner ve böyle yansımalar dizisi halinde nüve içerisinde ilerler.
Kaplama:
Optik bir özelliği olmayan kaplama polimer veya plastik olabilir bir veya birden fazla katmanı olabilir. Optik bir özelliği yoktur sadece fiberi darbe ve şoklardan korur.

2.1. Işın Demetinin Fibere Enjekte Edilmesi

Gönderilecek ışın yada sinyal fiberin nüvesine enjekte edilir. Ancak fiber içerisinde kılıfa geçmemesi için belirli bir açı dahilinde nüveye girmeli ki nüve kılıf sınırından tam yansıma yapabilsin bu açıya kritik açı denir. Hesaplanması aşağıdaki gibidir.

Şekildeki kabul konisi olarak görülen bölüm kritik açının oluşturduğu ve tamamen fiber kablonun parametrelerine göre değişebilen bir konidir. Bu açılardan küçük gelen her ışın demeti fibere girer. Formüldeki n1 nüve n2 kılıf indisleridir.

2.2.IŞIĞIN DALGA BOYLARI VE SPEKTRAL GENİŞLİK

Her ışının bir dalga boyu vardır. Bu dalga boyu ışığın görünür- görünmez yada elektromagnetik spektrumda nerede ve ne özellikte olduğunu belirler. Örneğin infrared (kızıl ötesi) ışınlar insan gözünün algılayabileceği sınırın altındadır.

Bir ışın demetinin nüve içerisinde ilerleme hızı dalga boyuna bağlıdır. Örneğin mor olan yani mor renkli ışığın dalga boyu 455 nm, kırmızı ışığın dalga boyu 620 nm. Bunun anlamı bu iki ışın fiber içinde aynı hızla ilerlemez. Kırmızı ışın aralarındaki dalga boyu farkı kadar daha hızlı ilerler (her saykılda). Işığın bu özelliği fiber optik iletimde bir dezavantaj olarak geri döner(modal yayılma olarak).

2.3. MOD

Mod genel olarak bir fibere enjekte edilen her ışın şeklinde tanımlanabilir ve kısmen fiberin bilgi taşıma kapasitesini ifade eder. Her fiberin taşıyabileceği mod sayısı nüvenin çapına ve yapısına bağlıdır. Fiberin iletebileceği mod sayısı için ilk önce normalize olmuş nümerik açıklık frekansı (V) bulunur. Daha sonra iletilebilecek mod sayısı (N) bulunur.

2.4. MODAL YAYILMA


Aynı anda fibere enjekte edilen ışınlar fiber sonuna farklı zamanlarda ulaşırlar buna modal yayılma denir ve sadece çok modlu fiberlerde meydana gelir. Modal yayılmayı azaltmanın 3 yolu vardır:

• Kullanılacak fiberi daha az moda izin verecek şekilde seçmek, dolayısıyla daha dar bant genişliğine katlanmak
• Dereceli indis fiber kullanmak: dereceli indis fiber kullanıldığında bütün ışınlar dalga boyu ne olursa olsun nüvenin yapısından dolayı aynı yolu izleyeceklerdir. Bu en etkili yöntemdir. Bant genişliği açısından da kısıtlama getirmez.
• Tek modlu fiber kullanmak bu tip fiberde yalnız tek mod bulunduğundan bir gecikme söz konusu olmaz.

2.5. MALZEME YAYILMASI

Farklı dalga boyları (renkler) fiber nüvesi içerisinde farklı hızlarda hareket eder. Ancak farklı ortamlarda da ortama göre de farklı hızlarda hareket eder. Işık hızının malzeme (nüve) içerisindeki hızı hem nüve malzemesine hem de ışığın dalga boyuna bağlıdır. Malzeme özelliğinden kaynaklanan yayılmaya bu nedenle malzeme yayılması denir. Bir kaynak normalde tek bir dalga boyunda ışık yaymaz. Bir çok dalga boyundan ışık yayabilir. Bu dalga boyları aralığı spektral genişlik olarak tanımlanabilir. Spektral genişlik ledler için 35nm lazer için 2-3 nm dir. Örnekten de anlaşılacağı gibi kullanılan kaynak lazer ise malzeme yayılması çok daha az olur. Örneğin lazer kaynağımızın 850nm de çalışmasını istiyoruz. Kaynak 848 nm ile 851 nm arasında bir spektral çerçevede çalısır. 848nm deki sinyaller (kırmızımsı) 851 nm deki sinyallerden daha hızlı hareket edecektir. Ancak lede göre çok daha az bir yayılma ortaya çıkar.
2.6. ZAYIFLAMA, SAÇILMA VE ABSORBLAMA

Zayıflama ışık fiber içerisinde yol alırken meydana gelen güç kaybıdır dB/km olarak ölçülür. Plastik fiberler için 300dB/km tek modlu cam fiberler için 0,21dB/km civarındadır. Ancak ışının dalga boyu ile de ilgilidir aşağıdaki grafik bu durumu gösterir.

Zayıflamanın en fazla olduğu bölgeler 730-950 nm ve 1250-1380nm bölgeleridir. Bu bölgelerde çalışmamak daha avantajlı olur. Zayıflama iki sebepten dolayı olur; saçılma ve absorblama.

2.6.1. Saçılma

Gelen ışının yabancı bir maddeye çapmasıyla oluşan dağılma ve ışık kaybıdır Saçılma uzun dalga boyundaki ışınlarda çok daha küçük bir etkiye sahiptir. Matematiksel olarak saçılma dalga boyunun 4.kuvvetinin tersi ile orantılı olduğundan kısa dalga boyundan uzun dalga boylarına geçildikçe hızla azalır, ama asla sıfır olmaz.

Saçılma;
820nm de :2,5db
1300nm de :0,24db
1550nm de :0,012db gibi değerlerde seyreder.

2.6.2. Absorblama

Saçılmayla aynı nedenden oluşur. Temel farklılık saçılma, ışığın dağılması şeklinde bir bozuklukken, bu olayda ışığın sönümlenmesi söz konusudur. Fiber içindeki yabancı maddeler (örn: kobalt,bakır krom) absorblamaya neden olur. Kayıpların düşük olması için bu maddelerin fiberde milyarda bir düzeyinde olmalıdır.

2.7. MİKROBENT KAYIPLARI

Mikrobent kayıpları kablonun çeşitli sebeplerden bükülmesinden dolayı oluşur. Eğer ciddi boyutlarda bir bükülme varsa ışının tamamen yok olması söz konusu olabilir. Bu nedenle fiber kablolar genelde çok katmanlı korumalı imal edilir.

3. FİBER OPTİK İLETİŞİM SİSTEMİ

Şekil 12’de optik bir iletişim hattının basitleştirilmiş blok diyagramı gösterilmektedir. Hattın üç asal öğesi, verici,alıcı ve kılavuzdur.

Verici şunlardan oluşur: analog ya da sayısal bir arabirim, bir gerilim- akım dönüştürücüsü, bir ışık kaynağı ve bir kaynaktan- fibere ışık bağlayıcı.

Fiber kılavuz, ya aşırı saf cam ya da plastik bir kablodur.

Alıcı ise şunları içerir: bir fiberden ışık dedektörüne bağlaşım aygıtı, bir fotodedektör, bir akım- gerilim dönüştürücüsü, bir yükselteç ve analog ya da sayısal bir arabirim.

Fiber optik bir vericide, ışık kaynağı sayısal ya da analog bir sinyal tarafından modüle edilebilir. Analog modülasyonda, giriş arabirimi empedansları eşler ve giriş sinyal genliğini sınırlar. Sayısal modülasyonda, başlangıçtaki kaynak zaten sayısal biçimde olabilir; eğer kaynak bilgi sayısal değil de analog biçimde ise, sayısal darbe akışına dönüştürülmesi gerekir. Kaynak bilgi analog olduğunda, arabirimde ek olarak bir analog/sayısal dönüştürücü bulunmalıdır.

Gerilim- akım dönüştürücüsü, giriş devreleriyle ışık kaynağı arasında elektriksel bir arabirim vazifesi görür. Işık kaynağı, ya ışık yayan bir diyod (LED) ya da enjeksiyon lazer diyodudur (ILD). Bir LED ya da bir ILD tarafından yayılan ışık miktarı, sürme akımının miktarına eşittir. Gerilim- akım dönüştürücüsü, bir giriş sinyal gerilimini, ışık kaynağını sürmede kullanılan bir akıma dönüştürür.
Kaynaktan fibere bağlayıcı, mekanik bir arabirimdir. İşlevi, kaynaktan yayılan ışığı fiber optik kabloya bağlamaktır.

Fiber optik, cam ya da plastik fiber çekirdekten, bir koruyucu zarftan ve bir koruyucu kılıftan oluşmaktadır. Fiberden ışık dedektörüne bağlaşım aygıtı da mekanik bir bağlayıcıdır. Bu aygıtın işlevi, fiber kablodan mümkün olduğunca çok ışığı ışık dedektörüne bağlamaktır.

Işık dedektörü çoğunlukla ya bir PIN (pozitif - saf - negatif ) diyod ya da bir APD'dir (çığ fotodiyodu). Gerek APD gerekse PIN diyod, ışık enerjisini akıma dönüştürür. Dolayısıyla, bir akım- gerilim dönüştürücüsü gereklidir.

Akım-gerilim dönüştürücüsü, dedektör akımındaki değişiklikleri çıkış sinyal gerilimindeki değişikliklere dönüştürür.

Alıcı çıkışındaki analog ya da sayısal arabirim de elektriksel bir arabirimdir. Eğer analog modülasyon kullanılıyorsa, arabirim empedansları ve sinyal düzeylerini çıkış devreleriyle eşler. Eğer sayısal modülasyon kullanılıyorsa, arabirimde bir de sayısal- analog dönüştürücü bulunmalıdır.

3.1 IŞIK KAYNAKLARI

Temel olarak, fiber optik iletişim sistemlerinde ışık üretmede yaygın olarak kullanılan iki aygıt vardır : ışık yayan diyodlar (LED'ler) ve enjeksiyon lazerli diyodlar (ILD'ler). Her iki aygıtın da avantajları ve dezavantajları vardır ve birine oranla öteki aygıtın seçilmesi, sistem gerekliliklerini bağlı olarak yapılır.

3.1.1. Işık Yayan Diyodlar

Temel olarak, ışık yayan diyod (LED) yalnızca bir P-N eklem diyodudur. Çoğunlukla, alüminyum galyum arsenit (AlGaAs) veya galyum arsenit fosfit (GaAsP) gibi yarı iletken bir malzemeden yapılır. Ledler ışığın doğal emisyonla yayarlar; ışık, elektronlar ile deliklerin yeniden birleşiminin bir sonucu olarak yayılır. Diyod ileri ön gerilimli olduğunda, P-N eklemi üzerinde azınlık taşıyıcıları meydana gelir. Azınlık taşıyıcıları eklemde, çoğunluk taşıyıcıları ile yeniden birleşip, enerjiyi ışık şeklinde verirler. Bu süreç, temel olarak klasik bir diyottaki süreç ile aynıdır; aradaki fark şudur: LED'lerde belli yarı iletken malzemeler ve katkılama maddeleri, süreç ışıma yapacak (foton üretecek) şekilde seçilir. Foton, elektromanyetik dalga enerjisinin bir nicesidir. Fotonlar ışık hızında ilerleyen parçalardır, ancak durağan halde iken kütleleri yoktur. Klasik yarı iletken diyotlarda (sözgelimi, germanyum ve silisyum), süreç temel olarak ışıma yapmaz ve foton üretimi olmaz. Bir LED imal etmek için kullanılan malzemenin enerji aralığı, LED'den yayılan ışığın görünür ışık olup olmadığını ve ışığın rengini belirler.

En basit LED yapıları, sade eklemli, epitaksiyel olarak büyütülmüş veya tek dağılmış aygıtlardır. Epitaksiyel olarak büyütülmüş LED'ler, genellikle silisyum katkılı galyum arsenitle yapılırlar. Bu tür LED'den yayılan tipik bir dalga boyu 940 nm'dir; 100 mA'lik ileri yönde akımda tipik çıkış gücü ise 3 mW'tır. Düzlemsel dağılmış (sade eklemli) LED'ler 900 nm'lik bir dalga boyunda yaklaşık 500 mW çıkış yaparlar. Sade eklemli LED'lerin önde gelen dezavantajı, ışık emisyonlarının yönlü olmayışıdır; bu da bu tür diyotları fiber optik sistemler açısından kötü bir seçenek haline getirir.

Düzlemsel karışık eklemli LED, epitaksiyel olarak büyütülmüş LED'e oldukça benzer; aradaki fark, düzlemsel karışık eklemli LED'de geometrik tasarımın, ileri yönde akımı aktif katmanın çok küçük bir alanına yoğunlaştıracak şekilde yapılmış olmasıdır. Bu yüzden, düzlemsel karışık eklemli LED'lere oranla çeşitli avantajları vardır.

Bu avantajlar şunlardır:

• Akım yoğunluğundaki artış, daha parlak bir ışık spotu oluşturur.
• Emisyon yapan alanın daha küçük, yayılan ışığı bir fibere bağlamayı kolaylaştırır
• Etkili küçük alanın kapasitansı daha düşüktür; bu da düzlemsel karışık eklemli LED'lerin daha yüksek hızlarda kullanılmasını sağlar

4. FİBER OPTİK KABLOLARDA KAYIPLAR

Fiber optik kablolarda iletim kayıpları, fiberin en önemli özelliklerinden biridir. Fiberdeki kayıplar, ışık gücünde bir azalmaya neden olur ve böylece sistem bant genişliğini, bilgi iletim hızını, verimliliği ve sistemin genel kapasitesini azaltır. Başlıca fiber kayıpları şunlardır:

• Soğurma kayıpları
• Malzeme ya da Rayleigh saçınım kayıpları
• Renk ya da dalga boyu ayrılması
• Yayılım kayıpları
• Modal yayılma
• Bağlaşım kayıpları

4.1. SOĞURMA KAYIPLARI

Fiber optikteki soğurma (yutma) kaybı, bakır kablolardaki güç kaybına benzer; fiberin saf olmaması nedeniyle fiberde bulunan maddeler, ışığı soğurur ve ısıya dönüştürür. Fiber optikleri imal etmede kullanılan aşırı saf cam, yaklaşık %99.9999 saftır. Gene de, 1 dB/km arasındaki soğurma kayıpları tipik değerlerdir.

Fiber optikteki soğurma kayıplarına yol açan üç faktör vardır: morötesi soğurma, kızılaltı soğurma ve iyon rezonans soğurması.

4.1.1. Morötesi soğurma

Morötesi soğurmaya, fiberin imal edildiği silika malzemesindeki valans elektronları neden olur. Işık, valans elektronlarını iyonize ederek iletkenlik yaratır. İyonizasyon, toplam ışık alanındaki bir kayba eşdeğerdir ve bu nedenle fiberin iletim kayıplarından birini oluşturur.

4.1.2. Kızılaltı soğurma

Kızılaltı soğurmaya, cam çekirdek moleküllerinin atomları tarafından soğurulan ışık fotonları neden olur. Soğurulan fotonlar, ısınmaya özgü rastgele mekanik titreşimlere dönüştürülür.

4.1.3. İyon rezonans soğurması

İyon rezonans soğurmasına, malzemedeki OH-iyonları neden olur. OH-iyonlarının kaynağı, imalat sürecinde camın içinde sıkışıp kalan su molekülleridir. İyon soğurmasına demir, bakır ve krom molekülleride neden olabilir.

4.2.MALZEME YA DA RAYLEIGH SAÇINIM KAYIPLARI

İmalat sürecinde, cam çekilerek çok küçük çaplı uzun fiberler haline getirilir. Bu süreç esnasında, cam plastik haldedir(sıvı ya da katı halde değil). Bu süreç esnasında cama uygulanan germe kuvveti, soğuyan camda mikroskopla görülmeyecek kadar küçük düzensizliklerin oluşmasına neden olur;bu düzensizlikler fiberde kalıcı olarak oluşur. Işık ışınları, fiberde yayınım yaparken bu düzensizliklerden birine çarparsa kırınım meydana gelir. Kırınım,ışığın birçok yönde dağılmasına ya da saçılmasına yol açar. Kırınım yapan ışığın bir kısmı fiberde yoluna devam eder, bir kısmı da koruyucu zarf üzerinden dışarı kaçar. Kaçan ışık ışınları, ışık gücünde bir kayba karşılık gelirler. Buna Rayleigh saçınım kaybı denir.

4.3. RENK YA DA DALGA BOYU AYRILMASI

Daha önce de belirtildiği gibi, bir ortamın kırılma indisi dalga boyuna bağlıdır. Işık yayan diyodlar(LED'ler) çeşitli dalga boylarını içeren ışık yayarlar. Bileşik ışık sinyalindeki her dalga boyu farklı bir hızda ilerler. Dolayısıyla, bir LED'den aynı zamanda yayılan ve fiber optikte yayınım yapan ışık ışınları, fiberin en uç noktasına aynı anda ulaşmazlar. Bunun sonucu olarak, alma sinyalinde bozulma meydana gelir; buna kromatik bozulma denir.

4.4. YAYILIM KAYIPLARI

Yayınım kayıplarına, fiberdeki küçük bükümler ve burulmalar neden olur. Temel olarak, iki tür büküm vardır:mikro büküm ve sabit yarıçaplı büküm. Mikro büküm, çekirdek malzemesi ile koruyucu zarf malzemesinin ısıl büzülme oranları arasındaki farktan kaynaklanır. Mikro büküm, fiberde Rayleigh saçınımının meydana gelebileceği bir süreksizlik oluşturur. Sabit yarı çaplı bükümler, fiberin yapımı ya da monte edilmesi sırasındaki bükülmeler sonucu meydana gelir.

4.5. MODAL YAYILMA

Modal yayılmanın ya da darbe yayılmasının nedeni, bir fiberde farklı yollar izleyen ışık ışınlarının yayınım sürelerindeki farktır. Modal yayılmanın yalnızca çok modlu fiberlerde meydana gelebileceği açıktır. Dereceli indeksli fiberler kullanılmak suretiyle modal yayılma önemli ölçüde azaltılabilir; tek modlu kademe indeksli fiberler kullanıldığında ise hemen hemen bütünüyle bertaraf edilebilir.

Modal yayılma, bir fiberde yayınım yapmakta olan bir ışık enerjisi darbesinin yayılarak dağılmasına neden olabilir. Eğer darbe yayılması yeterince ciddiyse, bir darbe bir sonraki darbenin tepesine düşebilir(bu, semboller arası girişime bir örnek oluşturmaktadır). Çok modlu kademe indeksli bir fiberede, doğrudan fiber ekseni üzerinden yayınım yapan bir ışık ışını,fiberi bir ucundan diğer ucuna en kısa sürede kat eder. Kritik açıyla çekirdek/koruyucu zarf sınırına çarpan bir ışık ışını, en çok sayıda dahili yansımaya maruz kalacak. Dolayısıyla fiberi bir ucundan diğer ucuna en uzun sürede kat edecektir.

4.6. BAĞLAŞIM KAYIPLARI

Fiber kablolarda, şu üç optik eklem türünden herhangi birinde bağlaşım kayıpları meydana gelebilir:ışık kaynağı-fiber bağlantıları, fiber-fiber bağlantıları ve fiber fotodedektör bağlantıları. Eklem kayıplarına çoğunlukla şu ayar sorunlarından biri neden olur:yanal ayarsızlık, açısal ayarsızlık, aralık ayarsızlık ve kusursuz olmayan yüzey.

4.6.1. Yanal Ayarsızlık

Yanal ayarsızlık, bitişik iki fiber kablo arasındaki yanal kayma ya da eksen kaymasıdır. Kayıp miktarı, bir desibelin beş ila onda biri ile birkaç desibel arası olabilir. Eğer fiber eksenleri, küçük fiberin çapının yüzde beşi dahilinde ayarlanmışsa, bu kayıp ihmal edilebilir.

4.6.2. Açısal Ayarsızlık

Açısal ayarsızlığa bazen açısal yer değiştirmede denir. Açısal ayarsızlık ikiden az ise, kayıp 0.5 desibelden az olur.
4.6.3. Aralık Ayarsızlığı

Aralık ayarsızlığına bazen uç ayrılması da denmektedir. Fiber optiklerde ekler yapıldığında, fiberlerin birbiri ile temas etmesi gerekir. Fiberler birbirinden ne kadar ayrı olursa, ışık kaybı o kadar fazla olur. İki fiber birbirine bağlantı parçasıyla birleştirilmişse, uçlar temas etmemelidir. Bunun nedeni, iki ucun bağlantı parçasında birbiri ile sürtünmesinin fiberlerden birine ya da her ikisine birden hasara yol açabilecek olmasıdır.

4.6.4. Kusursuz Olmayan Yüzey

İki bitişik kablonun uçlarının bütün pürüzleri giderilmeli ve iki uç birbirine tam olarak uymalıdır. Fiber uçların dikey çizgiden açıklıkları 3'den az ise, kayıpların 0.5 desibelden az olur.

5. FİBER OPTİK DÜZENLEMELERİ

5.1. ÇOK MODLU KADEME İNDEKSLİ FİBER

Çok modlu kademe indeksli düzenleme, tek modlu düzenlemeye benzer; aradaki fark, merkezi çekirdeğin çok daha geniş olmasıdır. Bu fiber türü, daha geniş bir ışık-fiber açıklığına sahiptir, dolayısıyla kabloya daha çok ışık girmesine imkan verir. Çekirdek / koruyucu zarf arasındaki sınıra kritik açıdan daha büyük bir açıyla çarpan ışık ışınları , çekirdekteki zikzak şeklinde yayınım yapar ve sürekli olarak sınırdan yansırlar. Çekirdek / koruyucu zarf sınırına kritik açıdan daha küçük bir açıyla çarpan ışık ışınları, koruyucu zarfa girer ve yok olurlar. Fiberde yayınım yaparken, bir ışık ışınının izleyebileceği çok sayıda yol olduğu görülebilir. Bunun sonucu olarak, bütün ışık ışınları aynı yolu izlemez, dolayısıyla fiberin bir ucundan diğer ucuna olan mesafeyi aynı zaman süresi süresi içinde kat etmezler.
5.2. ÇOK MODLU DERECELİ İNDEKSLİ FİBER


Dereceli indisli çok modlu fiberin yapısındaki çekirdeğin indisi yarı çapa bağlı olarak değişir. Yani dışarıdan bakıldığında (çok hassas ve güçlü mikroskoplarla) içten dışa doğru eşmerkezli halkalar halindedir. Bu halkaların her birinin kırılma indeksi farklıdır ve içten dışa doğru gidildikçe kırılma indisi düşer. Yani tam merkezde en büyük indeks, en dışta ise en küçük indeks bulunur. Bu katmanların sayısı imalatçı firmaya göre değişir. Genellikle bu katmanların sayısı 50-400 arasındadır. Merkezde direkt olarak giden ışık az yol alır ancak burada indeks büyüktür. Daha dış katmanlarda giden ışıkların aldıkları yol daha fazladır ancak bu katmanlarda indeks küçük olduğundan ışığın hızı indeks profili ile ters orantılı olarak değişir. Dolayısıyla tüm ışıklar belli düğüm noktalarında birleşirler ancak alıcı uçta darbeler arasında bir gecikme olur. Buna rağmen gecikme basamak indeksli ve çok modlu fiberlerinkine göre daha azdır.

5.3. TEK MODLU KADEME İNDEKSLİ FİBER


Tek modlu kademe indeksli fiber, yeterince küçük bir merkezi çekirdeğe sahiptir; öyle ki, temel olarak ışığın kabloda yayınım yaparken izleyebileceği tek bir yol vardır. En basit tek modlu kademe indeksli fiber biçiminde, dıştaki koruyucu zarf havadır. Cam çekirdeğin kırılma indisi yaklaşık 1.5'tir,hava koruyucu zarfının kırılma indisi ise 1'dir. Kırılma indislerindeki büyük fark, cam/hava sınırında küçük bir kritik açı (yaklaşık 42 derece) oluşturur. Dolayısıyla fiber, geniş bir açıklıktan gelen ışığı kabul eder. Bu da, ışığı kaynaktan kabloya bağlamayı nispeten kolay hale getirir. Ancak bu tür fiber, tipik olarak çok zayıftır ve pratikte bu fiberin kullanımı sınırlıdır.

Tek modlu kademe indeksli fiberin daha kullanışlı türü, koruyucu zarf olarak hava yerine başka bir malzemenin kullanıldığı türdür .Koruyucu zarfın kırılma indisi merkezi çekirdeğin kırılma indisinden biraz daha azdır ve koruyucu zarf boyunca sabittir. Bu tür kablo, fiziksel olarak hava koruyucu zarflı kablodan daha güçlüdür, ancak kritik açısı da çok daha yüksektir(yaklaşık 77 derece). Kritik açının bu kadar yüksek olması, kabul açısının küçük, kaynak-fiber açıklığının ise dar olmasına yol açarak ışığı ışık kaynağından fibere bağlamayı güçleştirir.

Her iki tür tek modlu kademe indeksli fiberde de, ışık fiberede yansıma yoluyla yayınım yapar. Fibere giren ışık ışınları, çekirdekte doğrudan yayınım yaparlar ya da belki bir kez yansırlar. Dolayısıyla, bütün ışık ışınları kabloda yaklaşık aynı yolu izler ve kablonun bir ucundan diğer ucuna olan mesafeyi yaklaşık aynı sürede kat ederler. Bu, tek modlu kademe indeksli fiberlerin çok önemli avantajlarından biridir.

6. FİBERLERDE ARA BAĞLANTI KABLOSU VE

KONNEKTÖRLER

6.1. Ara Bağlantı Kablosu (pig-tail)

Fiber damardaki optik sinyalin damardan sisteme veya sistemden damara geçiş yapılabilmesi için kullanılan ve bir ucunda birleştirici yani konnektör bulunan, sıkı tüplü olarak üretilmiş içinde yalnız tek bir fiber damar bulunan özel kablolardır. 3-10 m uzunluğunda üretilmektedir.

6.2. Konnektör

Sistemden alınan optik sinyalin en az kayıpla fiber damara geçmesini (vida veya geçme yöntemiyle tutturularak) sağlayan malzemelerdir. Optik fiber ara bağlantı kablolarının bir ucunda bulunur.

6.3. Çıplak Fiber Adaptörü

Optik fiber ara bağlantı kablosu bağlantısı yapılmadığı durumlarda (geçici olarak) optik sinyalin geçişini sağlamak için kullanılır. Fiber adaptörünün vidalı veya geçme kısmı sistem veya U linke bağlanırken diğer kısmı düzgün kesilmiş çıplak fiber damarı gerip sıkıştırarak ileri -geri hareketinin engelleyecek şekilde yapılmıştır. Birleştiriciden farklı bir kaynak yapma ve sınırlı esneklik gibi olumsuz yönleri olmayıp istenildiği an fiber damardan ayrılabilir. Değişik yapıda olanları mevcuttur.

6.4. U Link

Konnektörleri veya çıplak fiber adaptörlerini (fiziksel olarak) karşı karşıya getirerek ışıksal sinyalin bir noktadan diğer bir noktaya geçişini sağlayan malzemedir

Bu geçiş, bir damardan diğer bir damara, damar ile sistem arasında veya ayrı iki sistyem arasında oalbilir. Sabit ve esnek olarak kullanılabilen değişik yapıda olanları bulunmaktadır.

6.5. Zayıflatıcılar (optik potlar)

Optik zayıflatıcı; sistemin çalışma sınırından daha çok, gelen optik gücünü düşürmek için kullanılır. Zayıflatıcılar sinyali 0-25 dB' ye kadar zayıflatabilir.

Zayıflatma gelen ışık ile giden ışık arasındaki geçiş aralığını azaltarak veya çoğaltarak geçen ışığın miktarını ayarlama ilkesine dayanır. İstenilen zayıflatma değeri (sistemin çalışma sınırları) elde edilince zayıflatıcı üzerindeki ayar vidası ile sabitlenir. Yapısı çift konnektörlü olup optik ara bağlantı kablosu(pig-tail) gibidir.

7. DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE FİBER VE BAKIR

Dünyadaki bakır rezervlerinin gün geçtikçe eksilmesi ve bant genişliği ihtiyacının her geçen yıl akıl almaz hızla artması, kullanıcıları hız bağımsız fiber optik kablo kullanmaya yöneltmesi bekleniyor.

Çok değil beş yıl öncesine kadar Türkiye’de kurulan birçok network altyapısı herhangi bir standarda sahip olmayan kablolar kullanılarak yapılırdı. Tabi bu kablolamanın herhangi bir testi de olamazdı. Nerden nereye geldik, evrensel kablolamadan bahsettiğimiz günümüzde, birçok yeni yatırım ve yeni teknoloji gelecekte bizleri bekliyor.

1995 yıllarının başında Kategori3 ve 4‘lerden vazgeçildi. Gerçek data kablosu olarak üretilen ve birçok kuruluşun belirlemiş olduğu standartlara uygun kablolar kullanılarak network altyapıları yapılmaya başlandı. Genelde Avrupa’da geçerli sertifikaları veren ISO, bu üretilen kabloya Kategori5 adını verdi ve standardını da ClassD95 ile ifade etti. ISO/IEC 11801 standardı ile üretilen bu kablolama altyapısında, uygulamalardan bağımsız hem ses hem de datanın kolaylıkla geçebileceği bant genişliğine ulaşılabildi. Spesifikasyonları belirli olan bu kabloda artık testler yapıp uygunluğu da üretici firmalar tarafından onaylanabilecek bir mekanizma otomatikman oluşmuş oldu. Sistemlere onbeş yıllık sistem-performans garantisi verilebildi. Sistem- performans garantisi testlerini ve altyapı hizmetlerini verebilen kuruluşlara da yetkili kurucu sertifikaları verildi.
Bilgisayar sistemlerinin gelişmesi ve bant genişliği ihtiyacının hızla artması ile ClassD95 standartları artık bu ihtiyaçlara cevap veremez duruma geldi. 99 yıllarının başında ISO yeni bir standart olan Kategori5E (Enhanced) ClassD99’un duyurusunu yaptı. Bu standart ile artık ClassD95’te kullanılamayan Full-duplex uygulamalar iki kat hız ile kullanılmaya başlandı. Artık verilecek olan onbeş yıl sistem-performans garantisi ClassD99 testleri yapıldıktan sonra verilebiliyordu.

2000’li yılların başında ise aktif cihaz üreticileri teknolojilerini hızla geliştirdiler. Uygulamalarda Gigabit altyapısına geçildi, Internet-intranet, VoIP, Videokonferans uygulamaları aynı altyapı üzerinde koşturulması isteği ortaya çıktı. Standartları belirli olan ClassD99 bu ihtiyaçlara cevap veremez duruma geldi. Dünyada büyük kablo üreticileri yeni bir teknoloji geliştirerek bu ihtiyaçları karşılama yolunda çalışmalara başladı. Category6 olarak adlandırılan bu kablo ile ClassE serisine geçilmiş oldu. Artık kurulacak olan omurga, gigabit altyapısıyla hızlandı ve 1000BaseT uygulamalar bu kablo üzerinde koşturulabiliyor duruma geldi. Büyük sistem kullanıcıları yüksek bant genişliği isteyen uygulamalarda bu kabloyu kullanmak zorunda olduklarından Türkiye’de ve dünyada kullanım payı hızla gelişmektedir. Ancak Category6 kablonun standartları henüz ISO tarafından belirlenmiş değil. 2001 yılı sonlarına doğru standartlarının belirlenmesi bekleniyor.

Evrensel kablolamada yüksek bant genişliği ihtiyacı her geçen gün hızla artıyor ve kullanıcılar hızla altyapılarını yenileme yoluna gidiyorlar. Önümüzdeki üç yıl içerisinde artık masaya kadar Gigabit koşturulacağı gerçeği, üreticileri heyecanlandırıyor. Bu yüzden ClassF çözümleri olan Kategori7 birçok büyük üretici tarafından tasarlandı hatta üretime geçildi.

Önümüzdeki beş yıl içerisinde yapısal kablolama bakır çözümleri ile fiber optik ürünlerinin büyük bir rekabete gireceği gerçeği günümüzde oldukça taraftar buluyor. Dünyadaki bakır rezervlerinin gün geçtikçe eksilmesi ve bant genişliği ihtiyacının her geçen yıl akıl almaz hızla artması, kullanıcıları hız bağımsız fiber optik kablo kullanmaya yönelteceği bekleniyor. Fiber to Desk çözümlerinin şu an bile çok konuşulan bir konu olduğu bir gerçek.

devamını oku ...